Bí Quyết Tận Hưởng Niềm Sung sướng Từ Những “Phần thưởng Lời Khuyên”
Chào bạn! Có bao giờ bạn nhận được một lời khuyên từ ai đó, ban đầu nghe có vẻ… chẳng liên quan, thế nhưng vài tháng sau, thậm chí vài năm sau, bạn chợt nhớ lại và thốt lên: “Ôi, giá giống mình nghe theo sớm vượt trội!”? Tôi thì có đấy, và cảm giác đó thật sự kỳ lạ. Nó cũng như việc bạn được tặng một món quà, nhưng phải tới khi mở hộp ra, bạn mới thực sự hiểu được giá trị của nó. Tôi yêu thích gọi những lời khuyên đúng đắn và kịp thời đó là “Phần Thưởng Lời Khuyên” – một món quà vô hình song giá trị thì có lúc vượt xa cả những thứ vật chất ta có thể chạm vào.
“Phần Thưởng Lời Khuyên” – Món Quà Vô Hình Tới Từ Đâu?
Trên thực tế, không phải lời khuyên nào cũng là “phần quà” đâu. Có những lời khuyên đầy định kiến, có những lời khuyên chỉ xuất phát từ cảm tính nhất thời. Vậy, làm sao để nhận diện được “phần thưởng” thực sự? Theo cảm thấy của tôi, nó thường mang vài dấu hiệu này:
- Có mặt từ người có nhận thấy thực tế: Không phải cứ trình bày thú vị là đúng. Lời khuyên giá trị thường đến từ người đã từng vấp ngã, đứng dậy và di chuyển qua chính con đường bạn đang đối mặt.
- Không vụ lợi: Người cho lên đường lời khuyên “phần thưởng” thường không mong bạn phải đền đáp lại điều gì. Họ phát biểu chỉ vì muốn bạn vượt trội.
- Khiến bạn phải suy tư duy, không phải chỉ vâng dạ: Nó không đưa ra đáp án có sẵn, mà thường gợi mở một hướng khởi hành, một cách nghĩ vừa cập nhật, buộc bạn phải động não.
Ghi nhớ lần đầu tôi khởi nghiệp, một người chú đã nói với tôi: “Cháu đừng chỉ chạy theo doanh thu tháng đầu. Hãy dành tháng đó để lắng nghe người dùng nói gì, dù là điều cháu không muốn nghe.” Lúc đó, tôi khá thất vọng vì muốn nghe chiến lược marketing hoành tráng hơn. Thế song ấy là “Giải thưởng Lời Khuyên” quý giá nhất tôi nhận được, tương trợ tôi điều chỉnh sản phẩm phù hợp ngay từ đầu.
Cách “Tiêu Hóa” Một Phần Thưởng Lời Khuyên Thành quả
Nhận được quà rồi, song nếu cất vào tủ thì cũng vô dụng. Lời khuyên cũng vậy. Đây là vài cách tôi thường làm để “tiêu hóa” chúng:
- Không vội phán xét: Khi nghe một lời khuyên lạ tai, thay vì trình bày “cái này không hợp với em”, tôi tập nói “Để em thử nghĩ xem sao.” Cái khoảng lặng để nghĩ đó vô cùng quan trọng.
- Liên lạc với thực tế của bản thân: Lời khuyên của người không giống là nguyên liệu thô. Tôi phải tự biến nó thành món ăn phù hợp với “khẩu vị” và hoàn cảnh của mình. Có khi chỉ cần điều chỉnh 20% là đã thấy hợp lý rồi.
- Thử nghiệm trong phạm vi nhỏ: Áp dụng ngay toàn bộ thì mạo hiểm quá. Tôi thường chọn một góc khiêm tốn, một dự án phụ để thử nghiệm lời khuyên đó trước. Nếu thành quả, sẽ mở rộng ra.
Một Ví Dụ Nhỏ tí hon: Lời Khuyên Quay về Quản Lý Thời Gian
Tôi từng là một con người hỗn độn với danh sách việc cần triển khai dài dằng dặc. Một đồng nghiệp cũ khuyên: “Đừng lập danh sách ‘cần thực hiện’. Hãy lập danh sách ‘sẽ làm’ trong ngày, và tối đa 3 việc thôi.” Nghe thật phi lý, làm sao mà chỉ 3 việc được? Song tôi thử trong một tuần. Và kết quả thật đáng ngạc nhiên. Tôi hoàn thành ít đầu việc tốt hơn, thế nhưng những việc quan trọng thì lại xong xuôi, tâm trí cũng nhẹ nhõm hơn hẳn. Ấy là một phần thưởng nho nhỏ bé nhưng đắt giá.
Bảng So Sánh: Lời Khuyên Thông Thường và “Phần Thưởng Lời Khuyên”
| Đặc điểm | Lời Khuyên Thông Thường | “Phần quà Lời Khuyên” |
| Nguồn gốc | Từ lý thuyết, từ quan sát bề nổi. | Từ cảm cảm thấy thực tế, có cả thành công và thất bại. |
| Mục đích | Giải quyết ngay vấn đề trước mắt. | Xây dựng ngẫm và năng lực bền vững. |
| Nhận nhận thấy ban đầu | Có thể không khó nghe, hợp lý. | Có thể gây khó chịu, khó hiểu, thách thức tư duy hiện tại. |
| Giá trị lâu bền | Thường hết hạn khi hoàn cảnh biến đổi. | Có tính phần mềm cao qua nhiều hoàn cảnh, tựa một nguyên tắc sống. |
Dõi theo vào bảng này, tôi chợt nhận ra rằng nhiều khi chúng ta lại hay tìm kiếm kiếm những lời khuyên “thông thường” vì nó… dễ dàng nghe và an toàn. Còn “phần thưởng” thì đôi khi lại nằm ở những góp ý chân thành nhất, thẳng thắn nhất mà không phải lúc nào ta cũng sẵn sàng đón nhận.
Và Quan Trọng Không Thấp vượt trội: Cách Trao Đi “Giải thưởng”
Một thực tế dễ nhận thấy, chúng ta đâu chỉ là người nhận, mà còn có thể là người trao lên đường những món quà như vậy. Tôi học được rằng, cho lời khuyên cũng là một nghệ thuật. Đừng vội vã. Hãy đặt câu hỏi trước, để hiểu cặn kẽ góc khuất của vấn đề. Và thay vì phát biểu “Theo tôi, cậu nên…”, tôi thường bắt đầu bằng “Trước đây tôi từng gặp gỡ tình huống giống như, và tôi đã thử cách này, cậu ngắm nhìn có gợi ý gì cho trường hợp của cậu không?”. Cách này khiến đối phương cảm nhận được tôn trọng và cởi bày ra hơn nhiều.
Kề bên đây tôi có đọc cuốn sách “Những Lối Đắn đo Của Người Thành Công” (na ná gốc: Mindset của Carol S. Dweck), và thấy rằng việc sẵn sàng đón nhận những lời khuyên phát triển chính là biểu hiện của một tư duy cầu tiến. Nó giống việc bạn luôn cầm cho cửa tâm trí mình hé bày ra, để những luồng gió mới, những ý tưởng mới có thể lùa vào, dù đôi khi chúng tương đối lạnh một chút. Chính điều này tạo nên dấu ấn riêng.
Thôi, có lẽ tôi đã lan man có phần nhiều rồi. Nhưng mà, suy nghĩ quay về những lời khuyên đã nhận được trong đời, tôi cảm thấy mình thật may mắn. Có những cái đã thay đổi hẳn lối di chuyển của tôi, có những cái như viên sỏi trong giày, lúc đầu vướng víu khó chịu, nhưng sau lại nhắc nhở tôi khởi hành chậm lại và chú ý vượt trội. Kỳ lạ thật. Hy vọng là bạn cũng sẽ tìm thấy (và trao đi) thật nhiều những “phần thưởng” vô hình nhưng vô giá như thế. Chúng chẳng làm tổn hao ví tiền của ai, nhưng giá trị thì đong đầy.
